TRAKYA MAKARACISI  ( TRAKYA YERLİSİ )

Trakyada yetiştirilen makaracı güvercinlerimiz  ülkemizde pek fazla tanınmayan, bilinmeyen  bir ırk iken internet ortamındaki güvercin sitelerinin hızla çoğalması ve son yıllarda bu ırkımızı tanıtmaya yönelik çalışmaların yapılması sonucu bu ırkımıza karşı ilgi giderek artmaktadır.

Makaracı ırklar balkanlarda  Bulgaristan, Romanya , Batı Trakya ve Trakyada  çok uzun yıllardır yetiştirilir.Bu kuşların bir kısmının komşu ülkelerdeki makaracı ırklarla akrabalık bağları olduğunu sanıyorum.

Trakya kuşlarının performanslarının makaraya benzetilmesinin ve makaracı olarak adlandırılmalarının sebebi, makaranın ipinden tutup aşağıya doğru saldığımızda  makaranın  hızla düzgün bir şekilde,  seri daireler çizerek aşağıya doğru  yuvarlanmasıdır. Bu Trakya kuşunun performansını anlatan bir görüntüdür.
       
Trakyada ağırlıklı olarak Kırklareli, Babaeski, Lüleburgaz, Havsa, Hayrabolu, Tekirdağ, Edirne ile bu İl ve İlçelerimize bağlı köylerde yetiştirilir. Geçmişte bazı kasabalar çok iyi kuşlar yetiştirmişler ve damızlık kuş almak, kaliteli kuşların dönüşlerini izlemek için ziyeretçi akinına uğramışlardır. Kırklareliye bağlı Karabayır ve Karahıdır  kasabaları  bu konuda çok iyi isim yapmış örneklerdır. Son yıllarda yetiştiricilerimiz, kuşlarımızın performans özelliklerinden daha çok fiziki özelliklerine önem vermişler ve kuşlarını uçuranların sayısında gözle görülür oranda azalma olmuştur. Trakyadaki derneklerimizde güvercinlerimizin fiziki özelliklerini ön plana çıkaran güzellik yarışmaları, festivaller epeyce ilgi görmüş  ve performans yarışmaları yapılmaması, bu konuda tüzük hazırlanmaması  sonucu  bu değerli ırkımızın geleceği  hakkında bazı endişeler oluşmuştur. Temennimiz bundan sonraki dönemlerde derneklerde görev almış değerli yetiştiricilerimizin Trakya ırkının performans özelliklerine ait çalışmalar yapmaları, oluşturulacak tüzük ve yarışmalarla bu sporun cazip hale getirilmesidir.
       
Trakya ırkı ile Osmanlı ve İzmir  makaracısının akraba oldukları yönünde bazı görüşler  vardır, Osmanlı ve İzmir makaracısının karekteristik özellikleri olan düşük kanat ve 45 derecelik yukarı kalkık olan kuyruk özellikleri  bazı Trakya kuşlarında görülsede  bunların yakın tarihlerde olan melezlemeler sonucunda ortaya çıktığı bilinmektedir. Gerçek Trakya kuşları kanatlarını kuyruk üstünde taşırlar ve kuyruk telek sayıları 12’ dir .14 -16 kuyruk sayısı olan kuşlar izmir makaracısı  izleri taşırlar. Günümüzde yetiştiricilerimiz tarafından 14 kuyruk teleği olan ve iyi performans gösteren kuşlarda rağbet görmektedir.
       
Yaptığım son araştırmalardan edindiğim izlenim  Trakya kuşlarımızın  sırp yüksek uçucularının atası olabileceği doğrultusundadir. Görüşlerini değerlendirdiğim sırp yetiştiricilerin kendi kaynaklarından yaptıkları inceleme ve araştırmalarda Sırbistan’a  Osmanlıların ilk götürdükleri kuşların tepeli ve tepesiz düz renkli makaracı kuşlar olduklarıdır. Bu kuşların Sırbistandaki yerel kuşlarla melezlenmesinden Sırp yüksek uçuculari oluşmuştur. Kişisel olarak bu iki ırkıda uzun yıllar tanıyan ve uçuran bıri olarak dönüş özelliği dışında aralarındakı müthiş benzerliği yıllar evvel farketmiştim. Bugün ki sırp kuşlarında Trakya kuşunun tüm renkleri mevcuttur. Uçuş süreleri, kanat atışları, uçuş stilleri birbirlerine çok benzemektedir.

Ersoy KOLDAŞ / AVUSTRALYA